Waarom een losse hoofdtelefoonversterker?

Het basisprobleem: impedantie en vermogen Hoofdtelefoons variëren enorm in impedantie; de weerstand die ze bieden aan het audiosignaal, gemeten in ohm. Goedkope oortjes hebben een impedantie van 16 tot32 ohm, Professionele studio-hoofdtelefoons 250 tot 600 ohm. Een smartphone of laptop heeft een ingebouwde DAC/versterker die ontworpen is voor lage impedantie. Een 300-ohm hoofdtelefoon aansluiten op een DAC of laptop levert doorgaans onvoldoende volume op en/of vervorming bij hoge volumes. Een dedicated hooftelefoonversterker levert voldoende stroom om ook hoge-impedantie hoofdtelefoons correct aan te sturen.

Ruisvloer en signaalintegriteit

Over het algemeen leveren dedicated (losse) apparaten betere prestaties dan All-in-one elektronica. Zo leveren losse voor- en eindversterkers doorgaans betere prestaties dan geïntegreerde versterkers. (Er zijn vanzelfsprekend uitzonderingen.) Met dedicated apparaten voorkom je elektromagnetische interferentie veroorzaakt door circuits die andere functies hebben in het apparaat en vaak noodgedwongen door de beperkte ruimte dicht bij het audiocircuit zijn geplaatst. Die interferentie kan een hoorbare ruisvloer veroorzaken die juist storend is bij hoofdtelefoons waarbij je afgeschermd bent van andere (omgevings) geluiden. Een beperkte ruisvloer bij een luidspreker valt vaak weg tegen omgevingsgeluid en is pas hoorbaar met het oor tegen de tweeter. Een externe hoofdtelefoon versterker of dac-versterker combinatie brengt de ruisvloer omlaag en door het dedicated circuit met eigen voeding de kwaliteit omhoog.

Alleen voor audiofielen?

Vaak wel maar zeker niet altijd. Andere gebruikers van hoofdtelefoonversterkers;

 

1. Professionals Muziekproducers, geluidstechnici en broadcast-engineers gebruiken studio-hoofdtelefoons (Beyerdynamic DT 880, Sennheiser HD 650) die simpelweg niet goed werken zonder voldoende vermogen. Dit is geen smaakvoorkeur — het is technische noodzaak.

2. Gamers Competitieve gamers die op positional audio letten — waarbij je hoort uit welke richting een voetstap komt — profiteren van een cleaner signaal. Dedicated gamingversterkers zoals de Schiit Fulla zijn hier op gericht.

3. Gewone gebruikers met goede hoofdtelefoons Als je een Sony WH-1000XM5 of Sennheiser HD 560S hebt en je sluit die aan op een MacBook, laat je kwaliteit liggen. Niet dramatisch, maar wel merkbaar.

Wanneer heeft het weinig zin?

1. Bij Bluetooth hoofdtelefoons, bij de hoofdtelefoons is het signaal digitaal gecomprimeerd. Een betere versterker levert weinig kwaliteitswinst op.

2. Bij goedkope hoofdtelefoons. Wanneer de kwaliteit van de hoofdtelefoon begrensd is is een investering in een hoofdtelefoonversterker niet zinvol.

3. Bij low-impedantie IEMs op moderne iPhones met Lightning/USB-C adapter — die adapters zijn verrassend goed en met een hoofdtelefoonversterker valt in deze categorie ook weinig winst te behalen.

Welke is geschikt?

Allereerst is het onderscheid tussen een versterker en een DAC belangrijk. Een versterker verhoogt (versterkt) een analoog signaal naar het gewenste niveau. Een Digitaal Analoog Converter (DAC) zet een digitaal signaal om in een analoog signaal. Een DAC-versterker combineert deze twee functies. Zoals met alle audio kun je alle kanten op, van goedkope instapmodellen tot high-end. Populaire instapmodellen zijn bijvoorbeeld de FiiO E10K, Schiit Modi+Magni, en de iFi Zen DAC.